📜 Wojna oczami chłopca z Czeladzi
II wojna światowa to nie tylko fronty, generałowie i wielkie bitwy.
To przede wszystkim historie zwykłych ludzi.
Jedną z takich historii pozostawił Lech Proszowski – mieszkaniec Czeladzi, który jako czternastoletni chłopak został wywieziony na przymusowe roboty do Niemiec.
Miał wtedy zaledwie 14 lat i kilka miesięcy.
Dla młodzieży z górniczych osad Zagłębia były wówczas tylko dwie drogi – praca w kopalni albo wyjazd na roboty do III Rzeszy.
🚂 W 1942 roku trafił do dużego gospodarstwa rolnego w miejscowości Seiffersdorf (dzisiejszy Jaszów).
Tam zaczęło się życie, które trudno dziś sobie wyobrazić.
⏰ 16 godzin pracy dziennie.
🥖 Głód i wyczerpanie.
💥 Bicie i poniżanie.
Polacy musieli nosić na ubraniu literę „P”, która oznaczała przymusowego robotnika z Polski.
Miała ona jasno pokazywać, że jest się kimś gorszym.
Za jej brak groziły kary finansowe, a często znacznie gorsze konsekwencje.
Wspomnienia Lecha Proszowskiego pokazują brutalną rzeczywistość okupacji.
Opisuje on strach przed ucieczką, los kolegi z Piasków pod Czeladzią, który po próbie powrotu do domu został zastrzelony przez niemiecką żandarmerię.
Jednocześnie jego historia pokazuje coś jeszcze – wojna nie była czarno-biała.
Po czasie trafił do innego gospodarza, gdzie spotkał się z życzliwością i ludzkim traktowaniem.
Dzięki temu mógł nauczyć się pracy na roli i przetrwać kolejne lata wojny.
📻 Potajemnie słuchał radia z Londynu.
🇵🇱 Śledził informacje o sytuacji Polski.
💣 Obserwował zbliżający się koniec wojny.
W 1945 roku wraz z uciekającą ludnością niemiecką przeżył dramatyczną ewakuację przed Armią Czerwoną.
Po wielu tygodniach tułaczki wrócił do rodzinnej Czeladzi.
Ta historia to niezwykłe świadectwo tego, co przeżywali mieszkańcy naszego regionu w czasie wojny.
Nie wielka historia z podręczników, lecz prawdziwe doświadczenie człowieka z Czeladzi, który jako dziecko został rzucony w sam środek wojennego świata.
🕯️ Warto takie historie przypominać.
Bo pamięć o losach zwykłych ludzi jest częścią historii naszego miasta.
📚 Źródło:
Lech Proszowski – „Ludzkie losy w okresie okupacji hitlerowskiej”,
Zeszyty Czeladzkie, nr 15/2010,
Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi.
https://sbc.org.pl/dlibra/publication/26638/edition/24318/zeszyty-czeladzkie-z-15
#Czeladź #HistoriaCzeladzi #Zagłębie #IIWojnaŚwiatowa #ZeszytyCzeladzkie #HistoriaRegionu #PamięćHistoryczna #Czeladzianie #HistoriaLokalna #NieZapominamy 📚🕯️
Komentarze
Nie ma jeszcze komentarzy pod tym artykułem.